Kat in ’t bakkie

De motor loopt nog als een Zwitsers uurwerk, en de lak weerstaat de tijd als het gezicht van Vanessa. Dan eet de versnellingsbak zijn eigen tandwielen op. Hoe komt dat, en hoe zinvol is een bakrevisie?

Van een versnellingsbak verwachten veel autobezitters dat die de complete levensduur van hun auto meegaat. Toch ervaren honderden kilometervreters en occasionrijders dagelijks dat hun auto gisteren nog prima reed, maar dat vandaag de versnellingsbak nukken vertoont, of alle dienst weigert. De auto’s die het in versnellingsbakken gespecialiseerde revisiebedrijf Ganzeboom Transmissies dagelijks in haar Almelose werkplaats heeft, hebben echter zelden de pensioenleeftijd bereikt. ‘De meeste zijn tussen de drie en zes jaar oud, en hebben 150.000 tot 200.000 kilometer gelopen’, vertelt eigenaar Mark Ganzeboom.

Lichter
De Vereniging van Nederlandse Transmissie Specialisten stelt dat in ons land jaarlijks ruim 12.000 versnellingsbakken ter revisie of reparatie worden aangeboden. Dat geeft te denken over het aantal jonge occasions dat met transmissieproblemen te kampen krijgt. Die mankementen zijn deels terug te voeren op het al jaren stijgende totaalgewicht van auto’s. De zwaarlijvigheid wordt voor een groot deel veroorzaakt door de optelsom van kleine dikmakers: een sensortje hier, een kabeltje daar, een elektromotortje zus, een airbagje voor de grote teen. Allemaal doen ze het voertuiggewicht toenemen. Juist dat noopt autofabrikanten kilootjes te besparen op het grote, zwaardere spul, zoals een versnellingsbak. En des te lichter, des te kwetsbaarder die worden. ‘Daarbij zijn de motoren juist steeds krachtiger geworden; dan wordt het natuurlijk een stuk moeilijker om de boel heel te houden,’ schetst Mark het zware bestaan van de versnellingsbak. Natuurlijk spelen ook het rijgedrag, bedieningsfouten en het onderhoud een grote rol in de levensduur van een bak. Mark: ‘Je ziet bijvoorbeeld vaker lifetime bakolie, die de hele levensduur kan blijven zitten. Maar als je het leven van de bak wilt verlengen, kan je toch echt beter die olie en het filter eens verversen; dat kost relatief weinig, maar het vermindert de slijtage.’ Overbrengingen van auto’s die vaak zwaar worden beladen, of caravans en aanhangers trekken, hebben het ook zwaarder te verduren.

Symptomen
Langer wachten op het inschakelen van de eerste versnelling, een toenemende schakeltijd en ongeraffineerde bonkgeluiden tijdens het wisselen van verzet zijn de tekenen dat een automatische transmissie aan revisie toe is. Bij een handbak zijn gekraak, het uit de versnelling springen of overdreven hakerigheid de symptomen die een bezoekje aan het revisiebedrijf aankondigen. Handbakken worden bij Ganzeboom Transmissies evenveel onder handen genomen als automatische overbrengingen. Toch zijn het aantal auto’s met automaat nog steeds sterk in de minderheid op de Nederlandse wegen. Het lijkt er dus op dat automaten eerder bij een revisiebedrijf belanden. ‘In een handbak zitten meer draaiende delen, maar in automatische bakken is de afdichting in het hydraulische systeem weer heel gevoelig en belangrijk; daarmee wordt de oliedruk op peil gehouden waarmee de versnellingen worden ingezet. In een automaat zit ook veel elektronica. Dat maakt ze wat storingsgevoeliger’, legt Mark uit. Reviseren is een specialistisch werkje. Ganzeboom verkoopt wel eens een setje revisieonderdelen aan een handige doe-het-zelver, maar dat heeft zelden een goede afloop. ‘Ze komen vaak nog een keer terug voor hetzelfde setje, en dan nog eens, en een paar weken later staan ze opeens voor de deur met de versnellingsbak in een krat. Dan mogen wij er alsnog mee aan de slag!’, vertelt Mark. En, wat kost zo’n bakrevisie nou? Mark: ‘Een revisie vergt vijf tot zes uur bij een handbak, en tien tot twaalf uur bij een automaat.’ In euro’s: vanaf ca. 1.200 voor een handgeschakelde, en 2.200 voor een automatische versnellingsbak. In- en uitbouwkosten komen daar nog bij. Die liggen rond de € 600.


Bakrevisie in euro’s
Handbak
Mini Cooper I: € 1.900
Volkswagen Golf IV: € 1.500
Peugeot 307 1.6: € 1.800
Automaat
Volkswagen Passat 1.9 TDI: € 2.800 Jeep Cherokee 4.0i: € 2.600 Mercedes E300 TD Combi: € 2.900 *Richtprijzen incl. in- en uitbouw en btw

Wanneer loont reviseren?
Weeg de revisiekosten af tegen de waarde van de auto, de algehele technische staat, en het aantal jaren dat u nog door wilt rijden. 

Revisiekandidaten: jonge occasions met een aardige marktwaarde, en iets oudere auto’s van een duur merk.
Garantie
Revisiebedrijven die lid zijn van de Vereniging Nederlandse Transmissie Specialisten (VNTS) geven een jaar garantie op een volledige revisie. Bij deelrevisies zoals het vervangen van een synchromesh, of een defect lager is de garantie niet van toe-passing. Meer informatie over de voorwaarden, en het vinden van aangesloten revisiebedrijven: www.vnts.org.